Омар Фаиг Неманзаде

Данные слова принадлежат азербайджанскому журналисту и тюркисту Омеру Фаигу Неманзаде, основная деятельность которого пришлась на времена Азербайджанской Демократической Республики. Будучи тюрком-ахыска по происхождению (турком-месхетинцем) он являлся видным представителем тогдашнего поколения интеллектуалов-националистов, вдохновленных идеей просвещения. Тысячи таких людей были расстреляны в 1937 году коммунистами, одним из них был и Неманзаде. Однако на личности этого человека мы подробнее остановимся уже позже. Сейчас мы предлагаем вам ознакомиться с исключительно актуальной цитатой из его статьи «Mən kiməm» (1917). Без перевода.

«Sən ey Türk! Nə əqidədə, nə məsləkdə olursan ol, həmişə Türksən! Sən gərək biləsən ki, dünyada hələ şiə, sünnü, babı, şeyxi adları yox ikən sən var idin… Ey özündən xəbərsiz Türk! Mədəniyyət əsrləri, nizam, idarə və asayiş üsulu «yasaq» qanunları hənuz Bağdad, Şam, Paris və Londonda yox ikən sənin yurdunda var idi. Sənin öz dadlı dilini cığırından çıxarıb bugünkü acınacaq hala salan ərəb əlifba və yazısından əvvəl sənin göyçək əlifba və yazın var idi. Bəsdir, bəsdir, ey Türk! Bir az ayıl… Əl-ayağını bir az tərpət! Vücudunu, varlıq ağacını soran, korlayan tikanları, sarmaşıqları, yad ağacların yarpaqlarını, budaqlarını qır at, qurtul. Vücuduna günəş, hava dəysin! Başını bir az yuxarı qaldır, öz varlığının, öz vücudunun qiymətini bil! İndiyə qədər yadlar üçün, özgə varlıqlar, özgə vücudlar üçün özünü həlak etmisən. Barı bundan sonra da olsa, ayıl özünə gəl, öz gününə çalış!»

— Ömər Faiq Nemanzadə,
1917-ci ildə çıxan «Qardaş Köməyi Məcmuəsi»,»Mən kiməm» adlı məqalə [14, s. 35; 23, s. 268–269]